"عيد" در لغت از ماده "عود" به معني بازگشت است، لذا روزهايي را که مشکلات قوم و جمعيتي برطرف مي شود و به پيروزي ها و راحتي هاي نخستين باز مي گردند، عيد مي نامند. مانند عيد فطر و قربان به مناسبت اين که در پرتو اطاعت يک ماهه رمضان يا انجام فريضه بزرگ حج، صفا و پاکي فطري نخستين به روح و جان ، باز مي گردد، و آلودگي هايي که بر خلاف فطرت است ، از ميان مي رود .

"عيد فطر" يکي از دو عيد بزرگ در سنت اسلامي است . مسلمانان روزه دار که ماه رمضان را روزه به پا داشته و از خوردن ،آشاميدن و بسياري از کارهاي مباح ديگر امتناع ورزيده اند ، اکنون پس از گذشت ماه رمضان در نخستين روز ماه شوال اجر و پاداش خود را از خداوند مي طلبند ، اجر و پاداشي که خداوند ، خود به آنان وعده داده است .

روز اول ماه شوال را بدين سبب عيد فطر خوانده اند که در اين روز، امر امساک از خوردن و آشاميدن برداشته مي شود و مؤمنان رخصت مي يابند در روز، افطار کنند و روزه خود را بشکنند.

عيد فطر صحنه اي از قيامت

حضرت علي (ع)  به مناسبت عيد فطر خطبه اي قرائت کرده و در آن ، اين روز را به قيامت تشبيه فرموده است :

اي مردم! اين روز شما ، روزي است که نيکوکاران در آن پاداش مي گيرند و زيانکاران و تبهکاران در آن مأيوس و نا اميد مي گردند.

دنيا محل مسابقه است و آخرت زمان اجر گرفتن، بهشت جايزه برندگان اين مسابقه و جهنم جزاي بازماندگان است .

(عيد فطر) شبيه ترين روز به روز قيامت است. -  چون در قيامت عده اي که زيان کارند ، تأسف مي خوردند و غضبناک مي گردند و عده اي که نيکوکارند رستگار و متنعم به نعمت هاي الهي مي شوند . -

وقتي از منازلتان براي خواندن نماز عيد خارج مي شويد ، به ياد آوريد زماني را که از منزل بدن خود خارج شده و به سوي خداي خود خواهيد رفت .

وقتي در جايگاه نماز خود مي ايستيد به ياد آوريد زماني را که در محضر عدل الهي مي ايستيد و از شما حسابرسي مي کنند. وقتي از نماز به منازلتان بر مي گرديد به ياد آوريد زماني را که به منازل خود در بهشت خواهيد رفت .

اي بندگان خدا! کمترين چيزي که به زنان و مردان روزه دار داده مي شود اين است که فرشته اي در آخرين روز ماه رمضان به آنان ندا مي دهد:

"هان! بشارتتان باد، اي بندگان خدا که گناهان گذشته تان آمرزيده شد، پس به فکر آينده خويش باشيد که چگونه باقي ايام را بگذرانيد ."

روز و نماز عيد فطر

از سخنان معصومين عليهم السلام چنين برداشت مي شود که روز عيد فطر، روز گرفتن مزد است. لذا در اين روز مستحب است که انسان بسيار دعا کند و به ياد خدا باشد و روز خود را به بطالت و تنبلي نگذراند و خير دنيا و آخرت را بطلبد.

مناسبت هاي مختلف اسلامي ، زمينه توجه به خداي متعال و زنده کننده ياد او در زندگي و فکر مسلمانان است و براي بسياري از اين مناسبت ها، اعمال و دعاهاي ويژه اي از جمله "نماز" بيان شده است . بر خلاف اغلب جشن ها و اعياد ، که آميخته به غفلت ها، هوسراني ها و شهوات است، اعياد اسلامي، همراه با نماز، دعا، انفاق، صدقه ، غسل ، طهارت و ... است .

در حديث شريفي از امام رضا عليه السلام آمده است :

" خداوند ، روز فطر را بدين سبب "عيد فطر" قرار داد تا مسلمانان ، اجتماع و مجمعي داشته باشند که در آن روز، گرد هم آيند و در برابر خداوند ، به خاطرمنت ها و نعمت هايش، به تمجيد و تعظيم بپردازند، پس آن روز، روز عيد و تجمع ، روز زکات و رغبت و روز نيايش است. "

در قنوت نماز عيد  چه مي خوانيم؟

بارالها! به حق اين روز، که آن را براي مسلمانان عيد و براي محمد صلي الله و عليه و اله ذخيره و شرافت و کرامت و فضيلت قرار دادي از تو مي خواهم که بر محمد و آل محمد درود فرستي و مرا در هر خيري وارد کني که محمد و آل محمد را در آن وارد کردي و از هر بدي که محمد و آل محمد را خارج ساختي ، ما را نيز از آن خارج ساز، درود و صلوات تو بر او و آنها. خداوندا! از تو مي طلبم، هر آنچه را که بندگان شايسته ات از تو خواستند و به تو پناه مي برم از هر آنچه که بندگان خالصت به تو پناه بردند .

جايزه الهي

عمده ترين چيزي که در اين نماز، از خدا خواسته مي شود، آمرزش و مغفرت الهي و مبارک ساختن اين عيد، با قبولي طاعات است و اين، بهترين جايزه اي است که خداوند به نمازگزاران روزه دار، عطا مي کند .

امام باقر عليه السلام از رسول خدا صلي الله عليه و آله روايت مي کند که فرمود :

هر گاه روز اول ماه شوال (عيد فطر) فرا مي رسد ، منادي از سوي خداوند ندا مي دهد :

" اي مؤمنين : بشتابيد به سوي جايزه هايتان."

آنگاه امام باقر عليه السلام رو به جابر کرد و فرمود : اي جابر! جوايز خدا، مثل جايزه هاي اين پادشاهان نيست! امروز ، روز جايزه هاست!

از "سويد بن غفله" نقل شده است : در روز عيد بر اميرالمؤمنين علي عليه السلام وارد شدم و ديدم که نزد او نان گندم و خطيفه

(خوراکي از آرد و شير) و ملبنة (غذا يا حلوايي که با شير تهيه مي شود ) موجود است . پس به آن حضرت عرض کردم : روز عيد و خطيفه؟!

حضرت فرمود : اين عيد کسي است که آمرزيده شده است.

منابع:

1- تحف العقول، ص 170.

2- وسائل الشيعه، ج 5، ص141.

3- همان ، ص 140.

4- بحار الانوار، ج40، ص 74

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم

به یقین فرشتگان به محبت او - علی علیه السلام - به خداوند تقرّب می جویند .

( بحارالأنوار جلد 39 صفحه 93)

امام در عصر روز 21 ماه رمضان سال 40 هجری بر اثر عمق زخم وزهری که وارد بدن وی بوسیله شمشیر شده بود در حالی که با خدای خویش در راز ونیاز ودر حال نماز بود ، جان به جان آفرین تسلیم کرد .

پیکر شریفش را به نجف اشرف برده وهمان جا بخاک سپردند .

در سال چهارم هجری جماعتی از خوارج در مکه جلسه ای تشکیل دادند ومسئول تمامی اختلافات موجود در جامعه را یه نفر دانستند  که قرار شد که هر سه را اعدام بنمایند که بدین منظور عبدالرحمن بن ملجم مرادی مسئولیت بشهادت رساندن امام علی (ع) را به عهده گرفت ودومی مسئولیت بهلاکت رساندن معاویه در شام را وسومی کشتن عمروبن عاص را در مصر .

عبدالرحمن بن ملجم راهی کوفه میشود، در کوفه با دختری بنام قطامه که دو برادرش در جنگ نهروان بدست امام علی (ع) کشته شده بود، برخورد کرده وعاشق وی میشود، قطامه، مهریه خود را کشتن امام علی (ع) قرار می دهد، عبدالرحمن بن ملجم در سحرگاه 19 رمضان سال 40 هجری، هنگامی که امام در محراب عشق مشغول راز ونیاز بامحبوب خود بود، با ضربت شمشیر زهرآلود فرق امام را میشکافد و...  امام در لحظه ای که ضربت بر فرق مبارکش وارد شده ( با حالی که حاکی از به نتیجه رسیدن بارسنگینی را از دوش بر زمین گذاشتن وراحت شدن است ) فریاد برآورد : "فزت و رب الکعبه "بخدای کعبه که رستگار شدم .

دادو فریاد، یا علی را کشتند شروع میشود، ا بن ملجم که فصد فرار داشته در خارج از مسجد بوسیله مردم دستگیر میشود.

برای امام به تجویز طبیب شیر می برند، امام میفرماید که بر ای ابن ملجم هم از همین شیر ببرید وبه او کاری نداشته باشید ، اگر زنده ماندم خود میدانم واگر نه، با همان ضربه او را قصاص کنید .

گذری کوتاه بر وصایای امام علی (ع) :

از خدابترسید وپیروان دنیا نگردید ، هر چه در قرآن است عمل کنید، قبل از آنکه دیگران بر شما سبقت بگیرند .

وضو را شاداب بگیر .

خدا را در قرآن بنگرید .

خدا را در نماز که ستون دین است بنگرید .

خدا را روزهای رمضان شاهد گیرید که روزه سپر آتش است .

گوشه ای ار زندگینامه حضرت امیرالمومنین علی (ع)

علی ، پسر ابوطالب (۲۴ رجب قبل از هجرت، ۲۱ رمضان ۴۰ ه.ق.) پسرعمو، داماد و نزدیکترین اصحاب محمد ابن عبدالله، (پیامبر اسلام) و از اهل بیت پیامبر است. بنا بر روایات محمد او را به برادری خود برگزید و با او پیمان برادری بست. او از دیدگاه اهل سنت چهارمین خلیفه مسلمانان و از نظر شیعیان بنابر وصیت و سفارش‌های محمد جانشین پیامبر و امام اول می‌باشد. دو کنیه‌ معروف او «ابوالحسن» و «ابو تراب» است و بین گروه‌های مختلف با لقب‌های گوناگونی (به مانند امیرالمومنین، اسدالله و حیدر کرار) خوانده می‌شود. مدت خلافت وی ۵ سال (از ۶۵۶ م تا ۶۶۱ م.) بود.

او در مکه به دنیا آمد، پدرش ابوطالب و مادرش بنت اسد بود. در خانه محمد پرورش یافت و در حالی که حدود ده سال بیشتر نداشت، اولین مردی گشت که اسلام پذیرفت. علی زمانی که پیامبر در مکه اسلام را تبلیغ می‌کرد و مورد آزار و اذیت مشرکان قرار می‌گرفت، یار و مددکار او بود. هنگام هجرت محمد، علی به جای وی در بسترش خوابید تا نقشه قتل پیامبر را خنثی کند و او بتواند از مکه بگریزد؛ سپس امانات وی را ادا نمود و به همراه فاطمه زهرا، مادرش و زنی دیگر به مدینه هجرت کرد. در سال دوم پس از هجرت محمد گفت که به فرمان خدا وی را به همسری دخترش فاطمه در می‌آورد که حاصل این ازدواج چند فرزند از جمله حسن و حسین بود. در طول دورانی که پیامبر اداره جامعه مسلمانان در مدینه را بر عهده داشت علی او را یاری می‌کرد و در تمام جنگ‌ها به جز جنگ تبوک شرکت داشت. همچنین وی حامل پیام‌ها و دستورات او بود. محمد هنگام بازگشت از آخرین حج خود در غدیر خم، او را "مولای مسلمانان" معرفی کرد و مردم با او بیعت کرده و تبریک گفتند و این از دید شیعیان به معنی معرفی علی به جانشینی پیامبر است.

پس از درگذشت پیامبر در ماجرای انتخاب جانشین پیامبر بین او و ابوبکر اختلاف رخ داد. وی مدتی پس از درگذشت فاطمه زهرا با ابوبکر بیعت کرد. علی در دوران خلافت سه خلیفه اول جز در انتخاب خلیفه سوم فعالیت سیاسی نداشت و در جنگ‌ها شرکت نمی‌کرد و تنها در امور دینی، قضایی و سیاسی به خلفا مشورت می‌داد.. پس از قتل عثمان، خلیفه سوم، علی با اصرار مردم خلافت را پذیرفت و از سال ۳۵ تا ۴۰ هجری قمری این منصب را بر عهده داشت. وی با مخالفت برخی از بزرگان قریش و عایشه مواجه شد. این امر منجر به بروز سه جنگ جمل، صفین و نهروان در دوران خلافتش شد. نهایتا ابن ملجم مرادی یکی از بازماندگان خوراج نهروان در مسجد کوفه به هنگام نماز صبح با شمشیر زهرآلود فرق او را شکافت و دو روز پس از آن در ۲۱ رمضان سال ۴۰ هجری به شهادت رسید.

در خصوص چگونگی شهادت و ضربت خوردن حضرت اختلاف نظر است. بعضی عقیده دارند امام هنگامی که وارد مسجد شد و به نماز ایستاد و تکبیر افتتاح گفت و پس از قرائت به سجده رفت در این هنگام ابن ملجم در حالی که فریاد می زد: "لله الحکم لا لک یا علیّ" با شمشیر زهر آلود ضربتی بر سر مبارک حضرت وارد آورد. ضربت بر محلی اصابت کرد که بیشتر شمشیر "عمر بن عبدود" بر آن وارد شده بود. و فرق مبارک حضرت تا پیشانی شکافت.
مرحوم شیخ طوسی در "امالی" حدیث دیگری از علی بن موسی الرضا (ع) از پدر گرامیش از امام سجاد (ع) نقل می کند که ابن ملجم در حالی که علی (ع) در سجده بود، ضربتی بر فرق حضرت وارد ساخت.
دانشمند معروف اهل سنت سبط ابن جوزی می نویسد: "هنگامی که امام در محراب قرار گرفت، چند نفر به او حمله کردند و ابن ملجم ضربتی بر حضرت فرود آورد. خون از سر علی (ع) در محراب جاری شد و محاسن شریفش را رنگین کرد. در این حال حضرت فرمود: "فزت و رب الکعبه"؛ به خدای کعبه سوگند! رستگار شدم".
علی (ع) وقتی ضربت خورد ، فرمود : "او را بگیرید". مردم از پی ابن ملجم شتافتند اما هر کسی به او نزدیک می شد، وی را با شمشیر می زد. چون او را نزد علی (ع) آوردند، وقتی حضرت ضارب را شناخت، به فرزندش حسن (ع) فرمود : "مواظب دشمنت باش، شکمش را سیر و بندش را محکم کن. پس اگر مردم ، او را به من ملحق کن تا نزد پروردگارم با او احتجاج کنم و اگر زنده ماندم، او را می بخشم و یا قصاص می کنم".
هنگامی که امام علی (ع) ضربت خورد ، طبیبان کوفه بر بالین وی گرد آمدند، در بین آنان از همه ماهرتر "اثیر بن عمرو" بود که جراحات را معالجه می کرد. وقتی که او زخم را دید، دستور داد شش گوسفندی را که هنوز گرم است، برای او بیاورند ، پس رگی از آن بیرون آورد و در محل ضربت قرار داد و آن گاه آن را بیرون آورد و گفت : یا علی، وصیت های خود را انجام بده، زیرا ضربت به مغز رسیده و معالجه مؤثر نیست. در این هنگام امام وصیت خود را خطاب به دو فرزندش حسن و حسین (ع) فرمود. امام در پایان وصیت از هوش رفت، و چون چشمان خود را باز کرد فرمود : "ای حسن، با تو سخنی چند دارم. امشب شب آخر عمر من است. چون در گذشتم، با دست خود مرا غسل بده و کفن کن و بر جنازة من نماز بخوان و در تاریکی شب جنازة مرا دور از شهر کوفه مخفیانه به خاک بسپار تا کسی از آن با خبر نشود".
علی (ع) دو روز زنده بود و در شب جمعة نخستین روز از دهة آخر رمضان ( شب بیست و یکم سال 40 هجری) در 63 سالگی به شهادت رسید.

شب قدر از شب‌های مقدس و متبرک اسلامی است. خداوند در قرآن مجید از آن به بزرگی یاد کرده و سوره‌ای نیز به نام «سوره قدر» نازل فرموده است.
در تمام سال، شبی به خوبی و فضیلت شب قدر نمی‌رسد. این شب شب نزول قرآن، شب فرود آمدن ملائکه و روح نیز نام گرفته است.
عبادت در شب قدر برتر از عبادت هزار ماه است. در این شب، مقدرات یک سال انسان‌ها و روزی‌ها، عمرها و امور دیگر مشخص می‌شود.
ملائکه در این شب بر زمین فرود می‌آیند، نزد امام زمان علیه السلام  می‌روند و آنچه را برای بندگان مقدر شده بر ایشان عرضه می‌دارند.
شب‌زنده‌داری و تلاوت قرآن و مناجات و عبادت در این شب، بسیار توصیه و تأکید شده است.
در بعضی از تفاسیر آمده است که روزی پیامبر اکرم فرمود:«یکی از بنی اسرائیل  لباس جنگ پوشید و هزار ماه (هشتاد سال) از تن بیرون نیاورد و پیوسته مشغول یا آماده جهاد فی سبیل الله بود.»
یاران پیامبر تعجب کردند و آرزو کردند چنین فضیلت و افتخاری برای آنها نیز میسر شود؛ در این هنگام بود که سوره قدر نازل شد و بیان شد که «شب قدر از هزار ماه عبادت و جهاد برتر است.»

منابع :
1-تفسیر نمونه ج 27 ص 181

2- مجمع البیان ج 10 ص 405

3- مفاتیح الجنان

امام حسن عليه السلام فرزند اميرمؤمنان علي بن ابيطالب(ع) و مادرش سرور زنان عالم فاطمه زهرا (س) دختر پيامبر خدا(ص) است .

امام حسن عليه السلام در شب نيمه ماه رمضان سال سوم هجرت در مدينه تولد يافت. وي نخستين پسري بود که خداوند متعال به خانواده علي(ع) و فاطمه(س) عنايت کرد

رسول اکرم صلي الله عليه و آله بلافاصله پس از ولادتش، او را گرفت و در گوش چپش اقامه گفت. سپس براي او گوسفندي قرباني کرد، سرش را تراشيد و هم وزن موي سرش  نقره به مستمندان داد. پيامبر صلي الله عليه و آله دستور داد تا سرش را عطرآگين کنند و از آن هنگام آيين عقيقه و صدقه دادن به هم وزن موي سر نوزاد، سنت شد. اين نوزاد را (حسن) نام نهاد و اين نام در جاهليت سابقه نداشت. کنيه او را ابومحمد نهاد و اين تنها کنيه اوست . لقب‌هاي او سبط ، سيد، زکي ، مجتبي است که از همه معروف‌تر "مجتبي" مي‌باشد.

حضرت خدیجه سلام الله علیها یکی از چهار زن کامل دنیا، اولین و بهترین همسر رسول خدا صلّی الله علیه وآله و سلّم  و مادر فاطمه زهرا و طاهر است.
کنیه او «ام هند» است و قبل از رسول خدا دو شوهر به نام‌های «عتیق بن عائذ» و «عمرو الکندی» داشت و از آنها فرزندانی به دنیا آورده بود.
جریان خواستگاری و ازدواج رسول خدا صلّی الله علیه وآله و سلّم با خدیجه خواندنی و مفصّل است. خدیجه به رسول خدا گفت:
«من برای شما زنی را در نظر گرفته‌ام.»
رسول خدا فرمود:«او کیست؟»
خدیجه عرض کرد:« او کنیز شما خدیجه است.»
خدیجه که یکی از ثروتمندان عرب به شمار می آمد و نوشته اند هشتاد هزار شتر و پول های فراوانی در دست افراد مختلف برای تجارت داشت، وقتی می خواست با رسول خدا ازدواج کند، گفت:به خدا قسم ای محمـد، اگر مال تو کم است، مال من زیاد است. کسی که خودش را در اختیار تو می‌گذارد، چگونه مالش را در اختیارت نگذارد؟! من با تمام اموال و کنیزانم در اختیار توام.
خدیجه بعد از ازدواج با رسول خدا به عمویش، ورقه، فرمود:
این اموال مرا بگیر و نزد محمـد ببر و به او بگو من تمام اموال و بردگان و آنچه را در اختیار من است به او هدیه می‌کنم.ورقه این خبر را در بین زمزم و مقام ابراهیم با صدای بلند به گوش همه مردم رسانید و آنها را شاهد گرفت.
در جریان کناره گیری رسول خدا از خدیجه قبل از ایجاد نطفه فاطمه علیهاالسلام، پیامبرعمار یاسر را نزد خدیجه فرستاد و فرمود به او بگو:

ای خدیجه گمان مبر که کناره گیری من از توست. نه، خداوند به من چنین امر فرموده است. گمانی جز خیر مبر و بدان، خداوند هر روز چندین بار به ملائکه اش به تو مباهات و فخر می‌کند.
خدیجه علیهاسلام در هنگام زایمان فاطمه علیهاسلام تنها بود و زن های مکه و قریش از او کناره گرفته بودند. خدیجه را غم و اندوه فرا گرفته بود که ناگهان چهار زن بلندقامت شبیه زن‌های بنی هاشم وارد اتاقش شدند.
خدیجه ترسید. آنها عرضه داشتند:
« محزون مباش ای خدیجه. ما فرستادگان پروردگار توایم. ما خواهران توایم: ساره و آسیه و مریم و صفرا. آمده ایم تا تو را کمک کنیم.»
امام صادق علیه السلام فرمود:
وقتی خدیجه علیهاسلام وفات کرد، فاطمه علیهاسلام به رسول خدا پناه برد. به دور پیامبر می‌چرخید و می‌گفت:«پدر جان، مادر من کجاست؟»
جبرئیل علیه السلام نازل شد و عرضه داشت:
ای رسول خدا، پروردگارت امر فرمود به فاطمه سلام برسان و بگو مادرش در خانه ای است از یاقوت و زبرجد که اطاق‌هایش از طلا و ستون‌هایش از یاقوت قرمز ساخته شده و با آسیه و مریم همنشین است .
طاهر پسر رسول خدا و خدیجه بود که پس از بعثت به دنیا آمد ولی مانند دیگر پسران پیامبر در مکه فوت کرد .

منابع:
بحارالانوار، ج 16، ص(1-2-3-7-8-12-54-55-56-71-78-80)

8 شهريور سال 1360 محمد علي رجائي رئيس جمهور و حجت الاسلام محمد جواد باهنر نخست وزير وقت جمهوري اسلا مي ، دو مبارز خستگي ناپذير ، براثر انفجار بمب در دفتر نخست وزيري به شهادت رسيدند. اين انفجار كه توطئه آن را آمريكاي جهانخوار طراحي كرده بود به دست عوامل خود فروخته انجام گرفت. شهيد رجائي فعاليت خود را در كسوت معلمي آغاز كرد و در اثناي مبارزه با رژيم طاغوت بارها دستگير و زنداني شد.در سال 1357با پيروزي انقلاب اسلامي اززندان آزاد شد و يك سال بعد درمقام نماينده منتخب مردم تهران به مجلس شوراي اسلامي راه يافت و سپس به نخست وزيري رسيد. درسال1360هجري شمسي با رأي مردم به رياست جمهوري انتخاب شد و درهمين سمت نيز به شهادت رسيد. ديگر همرزم او شهيد باهنر ازخادمان واقعي اين مرزو بوم و دين مبين اسلام بود. وي سالها دربطن مبارزات حق جويانه مردم با رژيم ستمشاهي قرارداشت. شهيد باهنر دركنار تعليم و تعلم همگام با ملت مسلمان ايران مبارزات سياسي خود را بطور جدي ادامه داد و دراين راه بارها و بارها زنداني شد. سرانجام درسال1357هجري شمسي به فرمان امام خميني(ره) رهبركبيرانقلاب اسلامي مأمور برنامه ريزي و تنظيم اعتصابات برضد رژيم شد. دكترباهنر در زمان رياست جمهوري شهيد رجايي به نخست وزيري برگزيده شد و به خدمت به مردم پرداخت. ازجمله تأليفات دكتر باهنر «فروغ انديشه» را مي توان نام برد.