اول ربیع الاول :
-هجرت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم - نخستين سال هجرت
-لیلة المبیت و نزول آيه (وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَشْري نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ، وَ اللّهُ رَئوُفٌ بِالْعِباد) در شأن امام على بن ابيطالب علیه السلام- سال اوّل هجرى قمرى.
-آغاز قیام توابین در کوفه به رهبری سلیمان بن صرد خزاعی ۶۵ قمری.
- شهادت امام حسن عسکری علیه السلام به روایت شیخ طوسی و کفعمی ۲۶۰ قمری.

امام سجاد (علیه السلام):

َالمُنتَظِرونَ لِظُهورِهِ أفضَلُ أهلِ كُلِّ زَمانٍ

منتظران ظهور امام مهدى(ع) برترينِ اهل هر زمان‏اند.

(بحارالأنوار، ج52 - ص 122)

اهالى مكه پس از درگذشت حضرت خديجه(س)، همسر پيامبر (ص) و درگذشت حضرت ابوطالب(ع)، عموى آن حضرت، بر دشمنى خويش افزودند و حتى قصد جان پيامبر (ص) را نمودند. از سوى ديگر تعدادى از اهالى يثرب در همان سال‏هاى غربت و تنهايى پيامبر(ص) در ايّام حجّ با وى و اهداف بلند دينش آشنا شده و پس از بازگشت به يثرب، به تبليغ آن پرداختند. مردم يثرب، رفته رفته به اسلام علاقه نشان داده و در مراسم سال بعد، تعداد زيادترى به نزد رسول خدا(ص) رسيدند و به دست مبارك وى، مسلمان شده و با آن حضرت پيمان بستند. امّا در مراسم حجّ سال سيزدهم بعثت، گروهى از حاجيان يثربى كه تعدادشان هفتاد و سه مرد و زن بود، در اواسط ايام تشريق و در محل عقبه در سرزمين "منى"، ايمان آورده و با آن حضرت پيمان بستند، تا از وى و يارانش همانند خانواده و طايفه خويش پشتيبانى كنند.

«وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ ...»؛ از مردم کسی هست که جان خویش را در راه رضایت خداوند می فروشد. (بقره/ 207)

این آیه نورانی در شب اوّل ربیع الاول در شأن امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) نازل شد. آن شب پیامبر(صلی الله علیه و آله) از شر کفّار از مکه به مدینه هجرت کردند و امام علی(علیه السلام) این قهرمان همیشه تاریخ با نثار جان خویش در بستر رسول الله(صلی الله علیه و آله) خوابیدند. آری، آن شب لیلة المبیت بود...

در شبی که امیرمؤمنان علی(علیه السلام) در جای پیامبر(صلی الله علیه و آله) خوابید به جبرئیل و میکائیل خطاب رسید که من بین شما دو نفر برادری قرار دادم و عمر یکی از شما را بیش از دیگری قرار دادم. کدام یک از شما ایثار می کند که عمر طولانی از آن دیگری باشد؟ هر دو عمر طولانی را اختیار کردند. خطاب آمد: «به زمین نگاه کنید و ببینید که چگونه امام علی(علیه السلام) حیات خود را به برادرش پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) نثار نموده و به جای او خوابیده و جان خود را فدای جان او نموده است. به زمین بروید و او را از شر دشمنان حفظ کنید.» آنها آمدند و جبرئیل در بالای سر امیرالمؤمنین و میکائیل در سمت پاهای آن حضرت نشست و ندا کرد: بخ بخ من مثلک یابن ابیطالب، خداوند در جمع ملائکه به تو مباهات فرمود. اینجا بود که آیه شریفه «وَ مِن الناس مَن یشری نفسه ابتغاء مرضات الله...» نازل شد.

منبع: احیاء العلوم- غزالی- کتاب هفتم در بحث ایثار نفس

۱-سه ويژگى برجسته مومن
لايكـون المـؤمـن مـومنـاً حتـى تكـون فيه ثلاث خصـال : 1 ـ سنة من ربّه. 2 ـ و سنة من نبيّه. 3 ـ و سنة من وليّه. فـاما السنة مـن ربه: فكتمان سـره. و امـا السنة من نبيه فمـداراة الناس. و امـا السنة مـن وليه فـالصبـر فـى البـاسـاء و الضـراء (اصـول كـافـى, ج 3, ص 339 و تحف العقـــول, ص 442)
مـؤمـن , مـؤمـن واقعى نيست, مگـر آن كه سه خصلت در او بـاشــد: سنتـى از پـروردگـارش، سنتـى از پيـامبـرش و سنتـى از امـامـش.
اما سنت پروردگارش , پـوشاندن راز خود است, اما سنت پيغمبرش , مدارا و نرم رفتارى با مردم است, اما سنت امامـش صبر كردن در زمان تنگدستـى و پريشان حالى است.

امام رضا(ع) در يازدهم ذى‏قعده سال 148 قمرى و به روايتى در يازدهم ذى‏حجه سال 153 در مدينه منوره ديده به جهان گشود.

پدر ارجمندش امام موسى‏ كاظم(ع)، امام هفتم شيعيان و مادرش نجمه (كتم) معروف به ام‏البنين(س) بودند.

امام رضا(ع) در 35 سالگى، پس از شهادت پدرش امام موسى‏ كاظم(ع) در زندان بغداد، در رجب سال 183 قمرى به امامت رسيد و مدت امامت آن حضرت، بيست سال بود.

امام رضا(ع) از آغاز تولد تا زمان شهادت خويش با شش تن از خلفاى عباسى به نام‏هاى: منصور دوانقى، مهدى، هادى، هارون ‏الرشيد، امين و مأمون‏ عباسى معاصر بود و ايام امامت آن حضرت، مصادف بود با خلافت هارون، امين و مأمون.

يكى از حساسترين مقطع زندگى امام رضا(ع) و حتى مهمترين مقطع امامت شيعيان، مسافرت اجبارى آن حضرت به خراسان و پذيرش ولايت‏عهدى مأمون ‏عباسى است، كه سرانجام، شهادت آن حضرت در همين مسافرت به وقوع پيوست.

1- آیة المنافق ثلاث: اذا حدث كذب واذا وعد اخلف واذا اؤتمن خان.
نشان منافق سه چیز است: 1 - سخن به دروغ بگوید. 2 - از وعده تخلف كند.3 - در امانت خیانت نماید.

(صحیح مسلم ، كتاب الایمان ، ح 89 )

2- لا ینال شفاعتی من اخر الصلوة بعد وقتها.
کسی که نماز را از وقتش تأخیر بیندازد، (فردای قیامت) به شفاعت من نخواهدرسید.

(بحارالانوار،ج،83ص20)

3- أبغض الحلال الی الله الطلاق.
منفورترین چیزهای حلال در پیش خدا طلاق است.

(سنن ابی داود ، كتاب الطلاق ، ح 1863 )

4- خَیرُ الأصحابِ مَن قَلَّ شِقاقُهُ و کَثُرَ وِفاقُهُ.
بهترین یاران کسی است که ناسازگاریش اندک باشد و سازگاریش بسیار.

(تنبیه الخواطر، ج2، ص123 )

5- ابن آدم اذا اصبحت معافی فی بدنك آمنا فی سربك عندك قوت یومك فعلی الدنیاالعفاء.
فرزند آدم وقتی تن تو سالم است و خاطرت آسوده است و قوت یك روز خویش راداری، جهانگر مباش.

(كنز العمال ، ج 3 ، ص 782 ، ح 8740 )

6- ابن آدم عندك ما یكفیك وانت تطلب ما یطغیك لا بقلیل تقنع ولا بكثیر تشبع.
فرزند آدم ، آنچه حاجت تو را رفع كند در دسترس خود داری و در پی آنچه تو را به طغیان وا می دارد روز میگذاری، به اندك قناعت نمیكنی و از بسیار سیر نمی شوی.

(كنز العمال ، ج 3 ، ص 782 ، ح 8740 )

7- مَن رَدَّ عَن عِرضِ اَخیهِ المُسلِمِ وَجَبَت لَهُ الجَنَّةُ اَلبَتَّةَ.
هرکس آبروی مؤمنی را حفظ کند، بدون تردید بهشت بر او واجب شود.

(ثواب الاعمال و عقاب الاعمال)

8- اتق دعوة المظلوم فإنما یسال الله حقه وان الله لن یضیع لذی حق حقه.
از نفرین مظلوم بپرهیز زیرا وی به دعا حق خویش را از خدا میخواهد و خدا حق رااز حق دار دریغ نمیدارد.

(كنز العمال ، ج 3 ، ص 507 ، ح 7650 )

9- اتقوا الحجر الحرام فی البنیان فانه اساس الخراب.
از استعمال سنگ حرام در ساختمان بپرهیزید كه مایه ویرانی است.

(كنز العمال ، ج 15 ، ص 405 ، ح 41575 )

10- اَلعِبادَهُ سَبعونَ جُزء، اَفضَلُها جُزءً طَلَبُ الحَلالِ.
عبادت هفتاد جزء است و بالاترین و بزرگترین جزء آن کسب حلال است.

(ثواب الاعمال و عقاب الاعمال)

حضرت محّمد بن ‏عبداللّه(ص) آخرين پيامبر الهى است كه مردم را به يگانگى خداوند متعال و عدالت اجتماعى در دنيا و زندگى در سراى ديگر دعوت كرد و اديان آسمانى را با رسالت و تبليغ خويش به اتمام و اكمال رسانيد.

آن حضرت در چهل سالگى به رسالت مبعوث گرديد. در آغاز به مدت سه سال به طور پنهان وسپس به مدت ده سال به طور آشكار در مكه معظمه، مردم را به توحيد و دين اسلام دعوت كرد. در اين راه، آزارهاى فراوان روحى و جسمى از معاندان و مشركان قريش تحمل كرد و سرآخر كه با توطئه آنان در قتل خود مواجه گرديد، ناچار به سوى مدينه (يثرب) مهاجرت نمود و اين شهر را پايگاه دعوت اسلام و تمركز مسلمانان قرار داد و نخستين پايه‏هاى حكومت اسلامى را در آن بنا نهاد.

1- احترسوا من الله بكثرة الذكر واخشوا الله بالتقوي وتقربوا الي الله بالطاعة فإنهقريب مجيب.

از خدا بر حذر باشيد با زيادي ياد او ، و از خدا بترسيد به وسيله تقوي، و به خدا نزديك شويد با طاعت، به درستي كه او نزديك است و پاسخگو.

(تحف العقول ، ص 229)

2- فاتقوا الله عباد الله، واعلموا أنه من يتق الله يجعل له مخرجا من الفتن ويسددهفي أمره ويهييء له رشده.

اي بندگان خدا، پرهيزگار باشيد، و بدانيد كه هر كس پرهيزگار باشد، خداوند او را به خوبي از فتنه ها و آزمايشها برآورد و در كارش موفق سازد و راه حق را برايش آماده كند.

(تحف العقول، ص 234)

3- ما تشاور قوم الا هدوا الي رشدهم .

هيچ مردمي با هم مشورت نكند مگر اينكه به درستي هدايت شوند.

(تحف العقول، ص 236)

4- اللؤم ان لا تشكر النعمة.

پستي و ناكسي اين است كه شكر نعمت نكني.

(تحف العقول، ص 236)

5- المسؤول حر حتي يعد، ومسترق المسؤول حتي ينجز.

انسان تا وعده نداده، آزاد است. اما وقتي وعده ميدهد زير بار مسؤوليت ميرود، و تا به وعدهاش عمل نكند رها نخواهد شد.

(بحار الانوار ، ج 78 ، ص 113)

6- من اتكل علي حسن الاختيار من الله لم يتمن أنه في غير الحال التي اختارها الله له.

آن كس كه بر حسن اختيار خداوند توكل و اعتماد كند ( و به قضا و قدر الهي خوشنود باشد ) آرزو نميكند در غير حالي باشد كه خداوند برايش اختيار كرده است.

(تحف العقول، ص 236)

7- الخير الذي لا شر فيه، الشكر مع النعمة والصبر علي النازلة.

خيري كه هيچ شري در آن نيست، شكر بر نعمت و صبر بر مصيبت و ناگوار است.

(تحف العقول، ص 237)

8- قال - عليه السلام - لرجل أبل من علة : ان الله قد ذكرك فاذكره وأقالك فاشكره.

آن حضرت - عليه السلام - به مردي كه از بيماري شفا يافته بود، فرمود: خدا يادت كرد پس يادش كن، و از تو گذشت پس شكرش كن.

(تحف العقول، ص 237)

9- العار أهون من النار.

ننگ كشيدن آسانتر از دوزخ رفتن است.

(تحف العقول، ص 237)

10- السفه اتباع الدناة ومصاحبة الغواة.

سفاهت، به پستي گراييدن و با گمراهان نشستن است.

(بحار الانوار ، ج 78 ، ص 115)